حجتالاسلام والمسلمین محسن جلالی، معاون پژوهش حوزه علمیه اصفهان، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اصفهان، از چاپ و انتشار یازدهمین شماره فصلنامه علمی «رواق اندیشهها» ویژه بهار ۱۴۰۵ خبر داد.
وی با اشاره به انتشار این فصلنامه، اظهار داشت: یازدهمین شماره «رواق اندیشهها» به همت معاونت پژوهش مرکز مدیریت حوزه علمیه استان اصفهان و با مشارکت فضلای حوزه علمیه اصفهان منتشر شده است.
حجتالاسلام والمسلمین جلالی افزود: این شماره شامل مجموعهای از مقالات علمی در حوزههای کلامی و اعتقادی است که توسط نه نفر از فضلای حوزه علمیه اصفهان تهیه و ارائه شده است.
تمرکز ویژه بر مباحث کلامی و اعتقادی (فقه اکبر)
معاون پژوهش حوزه علمیه اصفهان با بیان اینکه بخش مهمی از این شماره به مباحث اعتقادی اختصاص یافته است، گفت: مباحث کلامی به دلیل ارتباط مستقیم با اصول دین، در علم کلام به عنوان «فقه اکبر» شناخته میشوند.
وی عنوان کرد: در مقابل، فقه اصغر ناظر به احکام عملی و فروع دین است و علم کلام به بررسی مباحث بنیادین اعتقادی همچون توحید، نبوت، امامت و معاد میپردازد.
جایگاه تاریخی علم کلام در اندیشه اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین جلالی با اشاره به پیشینه علم کلام، اظهار داشت: از دیدگاه برخی اندیشمندان، این علم به دلیل آغاز مباحث با عنوان «الکلام فی کذا» به علم کلام نامگذاری شده است.
وی ادامه داد: همچنین برخی از علما علت این نامگذاری را کثرت بحث درباره قدم و حدوث کلام الهی یا توانایی پاسخگویی به شبهات اعتقادی دانستهاند.
منابع و جریان شکلگیری کلام امامیه
معاون پژوهش حوزه علمیه اصفهان تصریح کرد: قرآن کریم، سخنان پیامبر اکرم(ص) و روایات ائمه اطهار(ع) از نخستین منابع علم کلام امامیه به شمار میروند و این علم از همان آغاز در میان اصحاب اهلبیت(ع) شکل گرفته است.
وی با اشاره به نقش شاگردانی همچون هشام بن حکم و مؤمن الطاق، افزود: اندیشه کلامی امامیه از نخستین روزهای پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و با مسئله امامت شکل گرفته و به تدریج توسعه یافته است.
معرفی آثار مهم در علم کلام امامیه و نقش عقل
حجتالاسلام والمسلمین جلالی در ادامه به برخی آثار برجسته در علم کلام اشاره کرد و گفت: از جمله این آثار میتوان به کتابهای «الاعتقادات» شیخ صدوق، «اوائل المقالات» شیخ مفید، «الشافی» سید مرتضی، «تجرید الاعتقاد» خواجه نصیر طوسی، «کشف المراد» علامه حلی و دیگر آثار ارزشمند در این حوزه اشاره کرد.
وی افزود: در کنار قرآن، سنت و روایات اهلبیت(ع)، عقل نیز از مهمترین منابع و ابزارهای بنیادین در علم کلام امامیه است؛ بهگونهای که استدلالهای عقلی نقش اساسی در تبیین و دفاع از مبانی اعتقادی و پاسخ به شبهات دارد و همواره مورد توجه متکلمان شیعه بوده است.
تأکید بر رسالت علمی حوزههای علمیه
معاون پژوهش حوزه علمیه اصفهان با تأکید بر نقش حوزههای علمیه در پاسداری از مبانی اعتقادی، افزود: حوزههای علمیه در عصر حاضر نیازمند فقه روشنبین، فلسفه اجتماعینگر و کلام استوار و اقناعی هستند که این سه در پرتو قرآن، عقل و تفسیر عمیق آن به کمال میرسد.
حجتالاسلام والمسلمین جلالی تأکید کرد: انتظار میرود اساتید و پژوهشگران حوزه علمیه اصفهان همچون گذشته در مسیر تولید آثار علمی در حوزه اعتقادات و فلسفه اسلامی نقشآفرینی فعال داشته باشند.
نظر شما